Bentuk ukiran :
1. aua sarumpun
2. pinang sabatang
3. rabuang mambacuik
4. padi masak, jaguang maupiah
5. kaluak paku, kacang balimbiang
6. bungo inai sabatang
7. bungo kacubuang
8. bungo kalikih
9. siriah bagagang
1. aua sarumpun
maknanya adalah harmonis suami istri dirumah gadang, rukunnya urang sumando jo niniak mamak, serta damai jo mintuwo, bak aua sarumpun di tapi tabiang
“aua basanda ka tabiang
tabiang ditanai dek aua”
2. pinang sabatang
maknanya adalah daya pikir yang baik membuahkan kepribadian yang terpuji
latiak latiak tabang ka ping ng
tabangnyo duo jo tigo
satitiak ayia didalam pinang
sinan bamain ikan rayo
juga terdapat dalam pidato carano
pinang sierak iro manih
tumbuahnyo di kida rumah
randahnyo jangkau-jangkau an
tingginyo panjek-panjek an
pucuak malambai awan putiah
sataun tupai mamanjek
jarang basuo jobuahnyo
3. rabuang mambacuik
maknanya adalah
ketek tapakai
gadang baguno
lah mati maninggakan jaso
4. padi masak jaguang maupiah
maknanya adalah sebagia lambang kemakmuran
padi masak jaguang maupiah
bapak kayo mandeh batuah
mamak diambak urang pulo
katapi bagantang urai
katangah bagantang budi
taranak bakambang biak
nagari aman jo santoso
5. kaluak paku kacang balimbiang
maknanya adalah wibawa dan kepribadian mamak, bermasyarakat, terhadap anak dan kemenakan , serta nagari
kaluak paku kacang balimbiang
pucuaknyo lenggak lenggokkan
dibaok ka pakan saruaso
anak dipangku ( jo usaho )
kamanakan dibimbiang ( jo pusoko )
urang kampang patengggangkan
jaga nagari jan binaso
6. bungo inai sabatang
maknanya adalah inai ialah untuk hiasan kuku jari penganten wanita, inai ialah obat kaki tersandung
kaki tasanduang inai panarehnyo
Muluik tadorong ameh tantangannyo
Itualah alasan logis kenapa banyak orang tua yang menasehati agar anak-anaknya agar hti hati berbicara jangan mudah berjanji atau memberi orang harapan
Gabak kok indak jadi hujan
bumi jo langik manangguangkan
7. bungo kacubuang
maknanya adalah mentamsilkan, pertimbangan yang adil, antara buruk denngan baik, yang terpuji dengan yang tercela, mudharat dan manfaaat
mudharat bakeh anggak
manfaat bakeh namuah
8. bungo kalikih
maknanya adalah semoga bungo menjadi putik, putik menjadi buah, buah yang bermanfaat bagi alam, dalam pidato carano juga tertera tentang pertumbuhan dan perkembangan anak dan kemenakan
carano banja reno ali
buatan tukang koto gadang
nan ranggangnyo bak bungo kacubuang
rimbun bak bungo kalikih
kungkun gagak ka inggok
nan lantiak alang bamain
sataun dipanggang bugih
samusim di lingka cino
uasah kan rusak , ranggeh pun tido
9. siriah bagagang
maknanya adalah masak siriah terbagi tiga
a.daun siriah, tamnpuak lah tangga balenong jatuah bak baliang baliang, tibo di tanah jadi pupuak
b.masak paretongan jo mufakaik
c.masak di kunyah-kunyah, siriahnyo tinga di bibia, kaleknyo tinga di rangkuangan, sarinyo mresap masuak darah lansuang mancahayo ka muko, darah nan sirah kadang-kadang siriah
salero condong ka nan lamak
mato condong ka nan rancak
talingo condong ka nan nyariang
hati mainginkan kasanangan hati
jiwa mainginkan katanangan jiwa
siriah kuing si tampuang hari
tampuak bak kuku baham
gagang bak suaso
batang diambiak ka tinaman
buah diambiak ka tiruan
sataun di dalam guluangan
jankan layua batambah iduik
Tidak ada komentar:
Posting Komentar